Gezond eten is belangrijk voor je immuunsysteem, energielevel, stressbestendigheid en vitaliteit. Vetten spelen daarbij een belangrijke rol.

Vetten hebben lang een slechte naam gehad (en nog steeds). Ze zouden ons dik maken en slecht zijn voor hart en bloedvaten. In veel gevallen zijn vetten echter een veilige, gezonde en zelfs onmisbare voedingsstof. Zo zijn vetten de bouwstoffen van de hormonen oestrogeen, progesteron, testosteron, DHEA, cortisol en adrenaline. Als je te weinig vetten binnen krijgt, loop je het risico dat deze hormonen niet voldoende aangemaakt kunnen worden.

Naast het vormen van bovengenoemde bijnier- en geslachtshormonen hebben vetten nog veel meer functies:

  • bouwstof van celmembranen
  • belangrijke energiebron (9 kcal per gram, ofwel 38 kJ per gram)
  • energiereserve door opslag in vetweefsel
  • isolerende werking in vetweefsel onder de huid
  • beschermende functie om organen heen
  • oplosmiddel voor de vitaminen K, A, D en E
  • bestanddeel van vitamines
  • belangrijke functies in de hersenen

 

Wel is het belangrijk om onderscheid te maken in het soort vet:

  • verzadigde vetten – zoals in kokosolie, roomboter, rundvet, palmolie, cacaoboter, vette vis
  • onverzadigde vetten:
    • omega-3-vetzuren – zoals in vette vis, lijnzaad, chiazaad en hennepzaad
    • omega-6-vetzuren – zoals in olie gemaakt van zaden, noten en granen, margarine en eieren
    • omega-9-vetzuren – zoals in olijfolie, avocado, arachideolie, rijstolie, noten
  • geoxideerd vetten
  • transvetten

 

Verzadigde vetten bevatten geen onverzadigde verbindingen, zijn stabieler en minder gevoelig voor oxidatie (reactie met zuurstof), ze zijn geschikt om te verhitten (bakken, braden). De meeste verzadigde vetten zijn bij kamertemperatuur hard (gestold).

Onverzadigde vetten zijn minder stabiel. Omega-3-vetzuren oxideren bij contact met zuurstof en bij verhitten. Omega-6-vetzuren oxideren vooral bij verhitting. Omega-9-vetzuren oxideren bij hogere temperaturen. Omega-9-vetzuren zijn dus het meest stabiel van de drie. Onverzadigde vetten zijn bij kamertemperatuur vloeibaar.

Geoxideerde vetten zijn onverzadigde vetten die een reactie met zuurstof hebben ondergaan. Geoxideerde vetten gedragen zich als vrije radicalen. Een vrije radicaal is een atoom met een nog ongebruikte bindingsmogelijkheid. Hier zal de vrije radicaal een elektron lostrekken van een ander atoom, dat vervolgens zelf weer een vrije radicaal wordt. Het gevolg is een kettingreactie die ervoor zorgt dat cellen, weefsels en uiteindelijk organen kunnen degenereren. Ze kunnen hun werking dan niet meer goed uitoefenen. Om vrije radicalen te neutraliseren zijn anti-oxidanten nodig zoals vitamine C en E.

Transvetten zijn erg ongezonde vetten. Ze verhogen de kans op o.a. hart- en vaatziekten, darmkanker en borstkanker. Transvetten zijn geheel of gedeeltelijk geharde vetten. Een ander woord voor gehard is “gehydrogeneerd”. Ze ontstaan in de levensmiddelenindustrie bij processen waarbij vloeibare plantaardige vetten worden veranderd in vaste vetten. Ze worden dus letterlijk hard gemaakt. In de geharde vorm zijn ze makkelijker te verwerken in diverse producten. Transvetten zitten in harde margarine, harde plantaardige braad- en frituurvetten, gebak, koek, chips, snacks, kant-en-klaar mixen voor soepen en sauzen, koffiecreamer uit de koffie automaat en pindakaas zonder olielaagje.

Geef een antwoord

Je email adres wordt niet gepubliceerd. Required fields are marked *

Post comment